"Tryptyk haniebny" Tomasz Witkowski

 

Autor: Tomasz Witkowski

Wydawnictwo: Bez Maski

Data wydania: 21.05.2026

Liczba stron: 416

Czy obraz może stać się początkiem historii o ludzkich namiętnościach, strachu i moralnych wyborach? Tomasz Witkowski udowadnia, że jak najbardziej. „Tryptyk haniebny” nie jest jednak zwykłą powieścią historyczną. To książka, która wykorzystuje realia XIV-wiecznej Europy jako tło dla opowieści o tym, co w człowieku nie zmienia się od stuleci – żądzy, pogardzie, pragnieniu akceptacji i cenie, jaką płacimy za własne decyzje.

Fabuła została zbudowana wokół legendy o zaginionym obrazie przypisywanym polskiemu uczniowi Hieronima Boscha. Już sam ten motyw intryguje i nadaje całej historii aurę tajemnicy. Autor prowadzi czytelnika przez świat alchemików, katów, skazańców i ludzi uwikłanych w sieć zależności, gdzie sprawiedliwość bywa jedynie narzędziem silniejszych, a honor można kupić lub sprzedać. Trzy przeplatające się opowieści stopniowo odsłaniają kolejne elementy większej całości, tworząc spójną i przemyślaną konstrukcję.

Największym atutem tej książki są jednak bohaterowie. Nie ma tu prostego podziału na dobrych i złych. Każdy kieruje się własnymi motywacjami, popełnia błędy, ulega słabościom i podejmuje decyzje, które trudno ocenić jednoznacznie. Dzięki temu powieść nie sprowadza się do historycznej przygody, ale staje się opowieścią o człowieku – jego pragnieniach, lękach i potrzebie przynależności. To właśnie ten psychologiczny wymiar zrobił na mnie największe wrażenie.

Ogromną rolę odgrywa również klimat. Autor z dużą dbałością odtwarza realia średniowiecza, ale nie przytłacza czytelnika historycznymi szczegółami. Czuć zapach dymu z alchemicznych pieców, chłód lochów, niepewność ludzi żyjących w cieniu inkwizycji i wszechobecnego strachu. Wszystko zostało opisane sugestywnie, a jednocześnie bardzo przystępnym językiem. Widać, że za tą powieścią stoi solidny research, ale wiedza nigdy nie dominuje nad historią.

To nie jest książka dla osób oczekujących szybkiej akcji od pierwszej strony. „Tryptyk haniebny” rozwija się stopniowo, pozwalając dobrze poznać bohaterów i zrozumieć mechanizmy rządzące światem przedstawionym. W zamian oferuje historię, która angażuje nie tylko fabułą, ale przede wszystkim zmusza do refleksji. W trakcie lektury wielokrotnie łapałam się na tym, że zastanawiałam się nie nad tym, co wydarzy się dalej, ale dlaczego bohaterowie postępują właśnie w taki sposób.

Ta powieść pozytywnie mnie zaskoczyła. Tomasz Witkowski stworzył historię mroczną, inteligentną i wielowarstwową. To książka, która nie podaje gotowych odpowiedzi, ale zachęca do własnych przemyśleń. Miłośnicy powieści historycznych znajdą tu wiarygodnie odtworzoną epokę, a osoby szukające czegoś więcej niż historycznej przygody odkryją opowieść o ludzkiej naturze, która – mimo upływu wieków – pozostaje zadziwiająco aktualna. To jedna z tych książek, które zostają w pamięci jeszcze długo po odłożeniu ich na półkę.